Begrijp je gevoelens en hoe je ermee omgaat

Controleer de stroom van je gedachten door een optimistische route te nemen naar positieve gevoelens

Hoewel we voortdurend gevoelens ervaren, hebben de meeste mensen op zijn best een schetsmatig begrip van dit onderwerp. Daarom trekken Ted Talks miljoenen YouTube-kijkers die willen leren om te gaan met hun onaangename gevoelens of deze willen te voorkomen.

Als je die Ted Talks in één zin zou samenvatten, die eenvoudig weergeeft hoe het limbisch systeem van je hersenen van invloed is op hoe je je voelt, dan is dit wat er zou staan: Je gedachten over de gebeurtenissen in je leven wekken emoties op die, wanneer ze door je lichaam worden verwerkt, de gevoelens oproepen die je ervaart.

Deze verklaring is gebaseerd op het onderzoek van Antonio Damasio, een arts en één van de belangrijkste Amerikaanse neurowetenschappers. Hij suggereert dat emoties aan gevoelens voorafgaan en er los van staan. Maar ze zijn nauw verwant. Bijvoorbeeld:

  • Emoties zijn fysiek (neurochemisch) en duren meestal enkele seconden. Ze worden geassocieerd met hersenactiviteit en kunnen objectief gemeten worden, waardoor ze voorspelbaarder zijn dan gevoelens.
  • Gevoelens zijn niet fysiek. Ze worden geassocieerd met hoe je geest een emotie ervaart. Ze kunnen verwarrend zijn en enige tijd aanhouden op basis van de verhalen die je jezelf vertelt over het verleden, het heden en de onbekende toekomst.
  • Hoewel emoties gevoelens uitlokken, kunnen je gevoelens ook een gedachte of herinnering oproepen die emotie opwekt. Als je niet oppast, kan dit resulteren in een terugkerende cyclus van ellende waarbij ongewenste emoties en onaangename gevoelens zich met elkaar voeden.

Realiseer je dat waar je het meest aan hebt gedacht, een neuraal circuit in je hersenen heeft gecreëerd waaraan al een emotie is verbonden. Het wacht op een gedachte om het te activeren. Dus alleen de herinnering aan een probleem dat in je hoofd opkomt, kan de in de wachtrij staande emotie loslaten. Dit versnelt de verwerking en, zonder dat je je realiseert wat er gebeurt, veroorzaakt het hoe je je onverwacht verdrietig of ongelukkig voelt.

Onderzoekers uit Nederland, Matteo Diano en Allissia Celeghin ontdekten dat emotie ook onbewust of zonder nadenken kan worden geactiveerd. Zoals wanneer tijdens het autorijden een kind plotseling de straat oploopt. Je wordt opgeschrikt door de emotie van de verrassing en trapt op de rem zonder dat je tijd hebt om na te denken. Wat er gebeurt, geloven ze, is dat een visuele boodschap de manier waarop emoties normaal gesproken worden gecreëerd omzeilt en dat er door de hersenen (amygdala) op wordt gereageerd door de emotie van de verrassing te activeren. N afloop begin je het opgeroepen gevoel van opluchting te ervaren omdat je het kind geen schade hebt toegebracht.

Psycholoog Joan Rosenberg zegt dat sommige van je gevoelens misschien maar een paar minuten duren. Als ze langer duren, komt dat omdat je meer van dezelfde emoties blijft opwekken die in eerste instantie het gevoel deed ontvlammen. Je bent je niet bewust van je gedachten of je houdt er geen toezicht op. Het is als het uitbesteden van je emotionele zelfbeheersing en het verhogen van het risico om een onaangenaam gevoel te ervaren.

Vergeet niet dat hoe je je voelt, of het nu gaat om verdriet, hulpeloosheid, schaamte, woede, teleurstelling of frustratie, niet wordt veroorzaakt door de gebeurtenissen in je leven. Je veroorzaakt deze gevoelens zelf door hoe je denkt over die gebeurtenissen. Dat je de mogelijkheid hebt om je gedachten te kiezen stelt je in staat om onaangename gevoelens te voorkomen. Kies gedachten die je lichaam positieve emoties geven om te verwerken. Betere emoties geven betere gevoelens; anders is het rotzooi in en rotzooi uit.

Ga naar YouTube en zoek naar Ted Talks over hoe je je gedachten kan begeleiden. Als je die presentaties zou samenvatten tot een eenvoudige uitleg, dan is dit wat je zou leren: Niet al je gedachten zijn gemakkelijk te controleren, vooral niet als je je in een moeilijke situatie bevindt. Maar als je dit nooit probeert te doen, zullen je niet-gecontroleerde gedachten en emoties proberen jou te beheersen.

Dan kom je vast te zitten in de eerder genoemde cyclus van ellende. Maar volgens Caroline Leaf, een communicatiepatholoog en cognitief neurowetenschapper, is er een manier om je te bevrijden van deze zelfdestructieve manier van denken.

Leaf suggereert dat, omdat je hersenen worden beperkt door de bestaande neurale circuits en in de wacht staande emoties, dit ervoor kan zorgen dat je gedachten gewoontes worden. Maar je hersenen kunnen deze gewoontes veranderen met input van je geest. Ze zegt dat je door bewust te denken met je geest, je hersenen kunt trainen of nieuwe verbindingen kan maken  om het gebruikelijke denken dat de cyclus van ellende veroorzaakt, te vermijden. Je maakt nieuwe neurale circuits aan en er staan betere emoties te wachten op activatie.

Psychiater en psychoanalyticus Norman Doidge noemt deze herstructurering van je hersenen neuroplasticiteit. Hij zegt dat in reactie op hoe je je hersenen stimuleert, het de eigen structuur kan veranderen en hoe het functioneert, om zowel je gezondheid als je mentale capaciteiten te verbeteren, inclusief hoe je denkt en voelt als gevolg daarvan.

Maar als je dit probeert, zegt psycholoog Martin Seligman, helpt het als je je steeds meer bewust wordt van de gedachten en overtuigingen die je emoties opwekken en hoe ze je doen voelen. Wanneer je probeert bewust te denken, probeer dan niet positief te denken als het niet rationeel is om dat te doen.

De rationele manier om onaangename gevoelens aan te pakken en te voorkomen, is positief te denken indien mogelijk. Maar als dit niet mogelijk of gepast is, sta jezelf dan niet toe negatief te denken. In plaats daarvan suggereert Seligman dat je ‘niet-negatief’ denkt. Je doet dit door realistisch na te denken over je situatie en tegelijkertijd een groter optimisme aan de stroom van je gedachten toe te voegen.

Net als een waterstroom, stromen je gedachten non-stop, of je dat nu wilt of niet (tenminste voor mensen die het extreem uitdagende proces van het indammen van deze stroom niet onder de knie hebben). Maar omdat je je gedachten bezit, heb je de mogelijkheid de globale route van hun stroom naar de bestemming van jouw keuze in kaart te brengen. Het idee is om positieve gevoelens tot bestemming van je stroom van opzettelijke gedachten te maken.

Begin met het creëren van een aantal regels of een geestestoestand voor hoe je optimistischer over je levenservaringen kan denken. Aangezien je gedachten snel stromen, zul je niet in staat zijn om de regels toe te passen op alle gedachten. Maar je kunt op zijn minst proberen ze toe te passen wanneer je dat wel kunt. Hier zijn enkele voorbeelden van regels:

Regel 1: Ik richt de stroom van mijn bewuste en opzettelijke gedachten op de bestemming van positieve gevoelens en het vermijden van negatieve gevoelens.

Regel 2: Ik kies ervoor om zo vaak mogelijk de optimistische weg van het niet-negatieve denken te bewandelen om aan regel nr. 1 te voldoen.

Regel 3: Als er een pessimistische gedachte in mijn hoofd stroomt en ik me daar bewust van word, zet ik de rem erop en blijf ik me aan regel nr. 2 houden.

Niet iedereen is een optimist en het is oké als sommige van je gedachten pessimistisch zijn. Je zult gewoon beter moeten proberen om de regels te volgen die je voor jezelf vaststelt. Als je dat niet doet, is er een grote kans dat je gedachten gewoontegetrouw de zelfvernietigende weg naar negatieve gevoelens afleggen. Als je jouw gedachten niet onder controle hebt en niet verantwoordelijk bent voor het toezicht erop of op je gevoelens, wie is dat dan wel? Het beste is om deze grote verantwoordelijkheid niet aan de omstandigheden over te laten. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het leren beheersen van je gedachten een basisvaardigheid is voor ieder mens die hoopt op een gezond en zelfbewust leven.

Door Jeff Garton

Jeff Garton is een in Milwaukee gevestigde auteur, gecertificeerde carrièrecoach en voormalig HR-executive en trainer. Hij is in het bezit van een masterdiploma in organisatiecommunicatie en personeelsadministratie. Hij is de initiatiefnemer van het concept en instructie van loopbaantevredenheid. Twitter: @ccgarton

 
SOORTGELIJKE ARTIKELEN