China’s Noordpool-zijderoute; Peking wil poolcirkel gebruiken voor militaire en economische doelen

Terugtrekkend poolijs maakt een passage door de Noordelijke IJszee mogelijk voor de scheepvaart, en China lijkt geïnteresseerd in het gebied voor economische en militaire verovering. China kondigde in januari plannen aan voor een Noordpool-zijderoute, waarin staat dat het scheepvaart door het arctische gebied zal aanmoedigen en infrastructuur zal ontwikkelen, vergelijkbaar met de nieuwe zijderoute, het One Belt One Road-initiatief (OBOR)

China heeft de nieuwe zijderoute gebruikt als diplomatieke ‘schuldval’ strategie, de tactiek om zwaar te investeren in de armere gebieden en schulden te creëren die niet kunnen worden terugbetaald, om zo eigenaar te worden. Op deze manier verwerft China strategische eigendommen, zoals een haven in Sri Lanka. Kenia is ook op deze aanbiedingen ingegaan, waardoor de lokale bevolking zich zorgen maakt en Maleisië is teruggekomen op vergelijkbare Chinese investeringen.

China gebruikt een vergelijkbare tactiek in Canada. Volgens een rapport van de Canadian Broadcasting Company (CBC) gebruikte China een staatsbedrijf om een ​​groot Canadees bouwbedrijf te kopen. De overname van het bouwbedrijf, Aecon, werd tegengehouden door de Canadese overheid. Aecon is verantwoordelijk voor verschillende beroemde Canadese gebouwen, waaronder de CN Tower in Toronto.

Maar volgens het CBC-rapport hebben Chinese staats- en privébedrijven Canadese natuurlijke hulpbronnen, onroerend goed, communicatie en hightech verworven. Deze methode wordt een voordeurstrategie genoemd .

Onschuldige ijsbreker?

China hoopt een doorgang te kunnen claimen nu de noordpoolzee vaker bevaarbaar is. Dit is een levensvatbare handelsroute voor veel landen, met name tussen Noord-Europese en Aziatische landen. China kan deze handelsmogelijkheid ook aangrijpen om een ​​militaire aanwezigheid in de noordelijke regio tot stand te brengen.

In januari bracht China een witboek uit met de plannen voor het noordpoolgebied en zei dat het zal bijdragen aan de ontwikkeling. Ondanks de afstand van China tot de poolcirkel, definieert het zichzelf nu als een ‘arctische buurmacht’.

Elizabeth Wishnick, professor politicologie aan de Montclair State University, en senior onderzoeker voor het Weatherhead East Asian Institute van Columbia University, berichtte over de doelstellingen van China in het hoge noorden. Haar rapport uit 2017 schetste de strategieën van China en de gevolgen ervan, vanuit een Amerikaans perspectief.

“Dr. Wishnick benadrukt dat China een lange termijn strategie heeft in het Noordpoolgebied en behendig partnerships opbouwt met diverse partners in de regio om ervoor te zorgen dat China in de toekomst een stem zal hebben over Arctische aangelegenheden”, zegt het rapport.

Dr. Wishnick vergelijkt China met een ‘slimme makelaar’, en zegt dat het Scandinavische regio’s beschouwt als potentieel groeigebied. “China is met de economisch kwetsbaarste gebieden, zoals IJsland en Groenland, in zee gegaan om goodwill te kweken en voet aan de grond te krijgen en te profiteren van de mogelijkheden.”

Groenland zou een grote aanwinst kunnen zijn voor de CCP, omdat de V.S. onlangs een meningsverschil had met Groenland over de Thule Airforce Base. China hoopt bij Groenland aan te kunnen kloppen na deze onenigheid.

“We zien ook de pogingen van Chinese bedrijven en overheidsinstellingen om infrastructuur op te bouwen en grondstoffen te delven in het Noordpoolgebied, zaken die ook centraal staan ​​in de nieuwe zijderoute van China voor Centraal-Azië, Zuid-Azië en Zuid-Europa”, aldus Wishnick.

China heeft het plan voor de noordelijke wateren in de Zuid-Chinese Zee misschien al toegepast. China maakte langzaam maar zeker inbreuk op betwiste gebieden, vestigde infrastructuur en vermeed conflicten. “Dit houdt in dat China de militaire en economische capaciteiten van China uitbreidt, Chinese belangen stapsgewijs verhoogt en de Chinese soevereiniteit verdedigt, terwijl ze de confrontatie vermijden”, zegt Wishnick.

China gebruikt nog altijd een eenzijdig beleid voor toegang tot gebieden. “De Chinese marineschepen die in september 2015 door de Beringstraat voeren (exclusieve economische zone van de V.S.) leek voor sommige Amerikaanse waarnemers te wijzen op de aanvaarding door China van het beginsel van vrijheid van scheepvaart, dat Chinese functionarissen hebben afgewezen met betrekking tot de passage van Amerikaanse marineschepen in gebieden die waarvan China beweert dat ze in hun territoriale wateren in de Zuid-Chinese Zee liggen”, zegt Wishnick.

Topje van de ijsberg

China is waarnemend lid van de Arctic Council, de enige bestuurlijke instelling voor de regio. “China zal blijven pleiten dat het forum rekening houdt met de legitieme belangen van niet-Arctische staten en de gemeenschappelijke belangen van de internationale gemeenschap”, aldus Wishnick.

Er kan ook militaire invloed zijn. Wishnick’s rapport citeert analist Yang Zhirong van het Naval Research Institute in Peking. “Toegang tot de Noordpool zou China in staat stellen los te breken van de westerse druk en op het wereldtoneel te verschijnen.” Het instituut behoort tot de marine van het Volksbevrijdingsleger van de CCP.

Een recente studie suggereert ook dat China mogelijk plannen smeed voor onderzeeërs die geschikt zijn om in het noordpoolgebied te opereren. Het Chinese onderzoek zoekt mogelijkheden voor het bouwen van onderzeeërs die door ijslagen heen kunnen komen.

China ontwikkelt ook een energiepartnerschap met Rusland. Hoewel Rusland misschien geen militaire alliantie nastreeft, heeft het nieuwe handelsroutes met China geopend. De twee marines hebben eerder zeeoefeningen gehouden in de Oostzee en de Zwarte Zee.

Door Daniel Holl

 
SOORTGELIJKE ARTIKELEN