Gespannen bezoek van Pompeo aan Peking

Het was een zeldzaamheid voor de diplomatie in Peking, dat er geen poging werd ondernomen om de ijzige en gespannen sfeer te maskeren die de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo ondervond, toen hij aankwam voor een eendaags bezoek.

Waarschijnlijk was de oorzaak de ‘historische’ toespraak die een paar dagen geleden werd gegeven door vice-president Mike Pence. Velen vergeleken het met de ‘Iron Curtain-speech’ van Winston Churchill in 1946, die het begin van de koude oorlog markeerde.

Op 8 oktober ontmoette Pompeo de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi en de directeur van de Commissie Buitenlandse Zaken Yang Jiechi afzonderlijk. Hoewel Pompeo voor de camera’s een lachend gezicht wist te bemachtigen bij het schudden van de handen met Wang Yi, nam Yang Jiechi nauwelijks de moeite enige gastvrijheid te tonen.

Op een gezamenlijke persconferentie met Pompeo zei Wang met een strenge blik: “De laatste tijd laat het Amerikaanse kamp de handelscrisis met China voortdurend escaleren en heeft onlangs ook een reeks acties ondernomen inzake de kwestie Taiwan die de rechten en belangen van China schaden. Er is ook ongegronde kritiek geuit op het binnenlandse en buitenlandse beleid van China.”

“Wij geloven dat dit een directe aanval is geweest op ons wederzijds vertrouwen, en het heeft een schaduw geworpen op de China-VS relatie.”

“We eisen dat de VS-kant dit soort foute acties stopt.”

Pompeo, die Wang had geïnformeerd na zijn bezoek aan de Noord-Koreaanse leider Kim Jong Un, richtte zich direct op gebieden waar de Verenigde Staten en China het niet eens zijn, inclusief de Zuid-Chinese Zee en de mensenrechten, met een lachend gezicht. “De kwesties die je hebt geschetst, daar hebben we een fundamentele onenigheid”, zei hij.

Pompeo benadrukte ook het belang van het handhaven van vrede en stabiliteit in de Straat van Taiwan.

“We hebben grote zorgen over de acties die China heeft ondernomen, en ik kijk ernaar uit om vandaag de gelegenheid te hebben om elk van die acties te bespreken, omdat dit een ongelooflijk belangrijke relatie is”, zei hij.

Pompeo heeft tijdens dit bezoek geen ontmoeting gehad met de Chinese leider Xi Jinping. Een hoge functionaris van Buitenandse Zaken die mee was met de reis, zei dat dit niet ongebruikelijk was, hoewel topfunctionarissen uit de Verenigde Staten die op bezoek komen vaak wel een ontmoeting hebben met Chinese staatshoofden.

De Verenigde Staten verwachten nog steeds samenwerking met Peking bij pogingen om Noord-Korea te denucleariseren, zei Pompeo.

De toespraak van Pence

De toespraak van Pence vier dagen geleden over de betrekkingen tussen de V.S. en China blijft schokgolven veroorzaken onder Chinese geleerden, waarnemers, dissidenten en gewone burgers. Sommigen van hen vergelijken het met Churchill’s ‘Iron Curtain-speech’; sommige zeggen dat het een baanbrekende officiële oproep is tot een nieuw tijdperk van betrekkingen tussen de V.S. en China.

He Jian, een Chinese commentator zei in een opinieartikel in de Chinese editie van The Epoch Times, dat de toespraak van Pence het einde was van het tijdperk van ‘verzoeningsbeleid’, en dat het een nieuw tijdperk inluidde van vechten tegen de wrede Chinese Communistische Partij en uitgebreide infiltratie in de Verenigde Staten.

Hij zei dat de verzoening van het Westen tegenover de Chinese Communistische Partij niet heel anders was dan de reactie op nazi-Duitsland in de jaren dertig. Echter sinds Trump aantrad, zijn de Verenigde Staten ontwaakt, zei hij.

De Chinese schrijver en politiek commentator Chen Pokong zei dat het belang van de toespraak van Pence niet kan worden overdreven: het markeert een belangrijk en fundamenteel keerpunt in de betrekkingen tussen de V.S. en China.

Chen zei dat deze verandering niettemin de mogelijkheid biedt voor een betere relatie, zoals tot uitdrukking kwam in de toespraak van Pence aan het einde: “Zoals onze nationale veiligheidsstrategie stelt: ‘Concurrentie betekent niet altijd vijandigheid’. En zoals president Trump duidelijk heeft gemaakt, willen we een constructieve relatie met Peking, waar onze welvaart en veiligheid samen groeien, niet apart. Hoewel Peking zich verder van deze visie heeft verwijderd, kunnen de bestuurders van China nog steeds van koers veranderen en terugkeren naar de geest van ‘hervorming en opening’ en grotere vrijheid.”

Het Chinese communistische regime hoeft maar drie dingen te doen om de relatie met de Verenigde Staten te verbeteren, zei Chen.

Eén daarvan is dat Peking beloftes nakomt die gedaan zijn bij zijn toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie, om het concept van vrije en eerlijke handel te accepteren en om de Verenigde Staten niet langer schade te berokkenen. De tweede is om te stoppen met het vervolgen van het Chinese volk en hen meer vrijheid te geven. De derde is om provocerende militaire operaties te stoppen, vooral in de Zuid-Chinese Zee en de Straat van Taiwan.

Chen zei echter dat het heel moeilijk zal zijn voor het Chinese regime dit te bereiken, vooral om mensen meer vrijheid te geven.

Het viel Lan Shu, nieuwscommentator, op dat Pence een zeer duidelijk onderscheid maakte tussen China en de Chinese Communistische Partij. Pence zei “Chinese Communistische Partij” zeven keer terwijl hij kritiek uitte op het gedrag van het regime, maar benoemde voortdurend de welwillendheid van de Verenigde Staten tegenover China en het Chinese volk.

Het bezoek van Pompeo aan China volgde op reizen naar Japan, Noord-Korea en Zuid-Korea om de denuclearisatie van het Koreaanse schiereiland voort te zetten. President Donald Trump zinspeelde in het weekend op een volgende conferentie met Kim en zei op Twitter dat hij ernaar uitkijkt om de Noord-Koreaanse leider in de nabije toekomst opnieuw te zien.

Door Jennifer Zeng

 
SOORTGELIJKE ARTIKELEN