Hongaarse president tekent controversiële nieuwe regels arbeidsmarkt

De Hongaarse president Janos Ader heeft een nieuwe wet ondertekend die de hoeveelheid overuren die werknemers mogen werken, uitbreidt.

Tegenstanders hebben de nieuwe regels als een “slavenwet” afgedaan, terwijl voorstanders betogen dat het de beperkingen opheft voor werknemers die uit vrije wil hun tijd in willen zetten om meer geld te verdienen.

De wet verhoogt het aantal overuren die werkgevers kunnen vragen tot 400 uur per jaar ten opzichte van de huidige 250, waarbij werknemers schriftelijke toestemming moeten geven en straffeloos nee kunnen zeggen.

Ader tekende de nieuwe wet op 20 december, nadat het parlement van Hongarije een week eerder zijn stempel tot goedkeuring had gegeven, wat een golf van protesten teweegbracht.

Controversieel is, dat de betaling voor de overuren tot drie jaar mag worden uitgesteld, hoewel Gyorgy Schopflin, een politicus van de grootste Hongaarse partij, Fidesz, de BBC heeft laten weten dat werknemers in de praktijk “maandelijks, niet over drie jaar” zullen worden betaald.

Schopflin benadrukte dat er geen “dwang” zou zijn voor werknemers en dat de hervormingen “zwaar werden verstoord door de oppositie”.

Ader verdedigde de nieuwe wetgeving verder en vertelde verslaggevers in een verklaring: “Ik heb de wijzigingen in de arbeidswetgeving bestudeerd en de bepalingen ervan zijn niet in strijd met de grondwet.”

Hij voegde eraan toe dat de arbeidswetgeving van andere EU-landen niet minder strikt was.

Zestien vakbonden zouden stakingen plannen.

Massa-demonstraties

Ten minste 10.000 demonstranten verzamelden zich op 16 december in de hoofdstad Boedapest voor een vijfde achtereenvolgende dag van demonstraties.

Het beleid van premier Viktor Orban geniet doorgaans brede steun, ondanks een berisping door Brussel over de rechtsstaat.

Bij verkiezingen eerder dit jaar won zijn Fidesz-partij een twee derde meerderheid in het parlement.

Vertegenwoordigers van Fidesz hebben beweerd dat de protesten in werkelijkheid ‘astroturfing‘-operaties zijn die worden gefinancierd door de in Hongarije geboren Amerikaanse miljardair George Soros. Soros ontkent dat, door te zeggen dat de Hongaarse autoriteiten hem gebruiken als zondebok.

protesten demonstratie boedapest hongarije
Demonstranten verzamelen zich om te demonstreren tegen de regerende Fidesz-partij in Hongarije voor het hoofdkantoor van de publieke omroep MTVA in Boedapest op 17 december 2018. (Balazs Mohai / MTI via AP)

De protesten houden al een week aan in Boedapest en hebben gefragmenteerde oppositiepartijen bij elkaar gebracht in een zeldzame coalitie tegen Orban, waardoor jonge Hongaren de straat op zijn gegaan om te demonstreren tegen wat zij zien als zijn autoritaire heerschappij.

In aanvulling op de controversiële nieuwe arbeidswetgeving, is Orban beschuldigd van het opzetten van nieuwe rechtbanken die worden gecontroleerd door de minister van Justitie en die volgens tegenstanders kunnen leiden tot politieke inmenging bij de rechtsgang.

protesten hongarije
Timea Szabo, hoofd van de Hongaarse oppositiepartij Parbeszed (Dialoog), spreekt op een bijeenkomst in Boedapest op 17 december 2018. (Balazs Mohai / MTI via AP)

 

Noodzakelijke hervormingen?

Fidesz zegt dat de wetten nodig zijn om het ​ernstig tekort aan arbeidskrachten aan te pakken. Het werkloosheidscijfer van het land, 4,2 procent in 2017, is een van de laagste in de EU. Volgens Eurostat, een Europees bureau voor de statistiek, is de bevolking van Hongarije al jaren teruggelopen, aangezien de sterfgevallen de geboorten overtreffen.

Volgens Eurostat zei 93 procent van de industriële bedrijven in Hongarije, dat een tekort aan arbeidskrachten hun omzet in het laatste kwartaal van 2018 zou beperken.

Andere Centraal-Europese landen staan ​​voor een vergelijkbaar dilemma, 51 procent van de bedrijven uit dezelfde angst in Polen, 37 procent in Slowakije en 37 procent in Tsjechië. Maar in Hongarije verraden de cijfers de gestaag toenemende angst.

Het tekort aan arbeidskrachten is groter geworden door het felle verzet van Orban tegen immigratie. Het probleem wordt ook verergerd door de “braindrain” van jonge Hongaren die op zoek zijn naar beter betaalde banen elders in de EU.

Ook, zoals consultancy volgens Accace betoogt, neigt het juridische klimaat in Hongarije ertoe werknemers te bevoordelen.

“In het kader van arbeidsconflicten in Hongarije beschermen rechtbanken in het algemeen de rechten van werknemers door de bepalingen in de arbeidswetgeving, in de individuele en collectieve arbeidsovereenkomsten, vaak ten gunste van de werknemers te interpreteren”, zei hij.

De regionale economische rivalen van Hongarije, zoals Polen, zijn aantrekkelijk voor bedrijven, omdat daar een groot deel van de werknemers een zelfstandig of beperkt contract heeft en daarmee de balans in arbeidsrelaties helt ten gunste van het bedrijfsleven. Hiermee zetten ze Boedapest verder onder druk door bedrijven weg te lokken naar Warschau.

Milan Nic van de Duitse Raad voor Buitenlandse Betrekkingen benoemde in een interview met de Financial Times  dat het economische model van de goedkope arbeidskrachten in Midden- en Oost-Europa gecombineerd met westers kapitaal steeds meer onder druk komt te staan.

“Het hele bedrijfsmodel van Centraal-Europa in de laatste 15 jaar, waarvan Duitsland de kroon spant, loopt tegen zijn einde”, zei Nic.

“Er is hier een enorm structureel probleem.”

Door Tom Ozimek

 
SOORTGELIJKE ARTIKELEN