In communistisch China is hervorming een doodlopende weg

Xiang Songzuo, adjunct-directeur en senior fellow bij het Center for International Monetary Research van de Chinese Renmin Universiteit, hield op 16 december een toespraak waarin hij een reeks problemen uiteenzette die de Chinese economie teisteren.

Zijn prognose is veel somberder dan wat de Chinese Communistische Partij (CCP) wil toegeven.

Aan het einde van zijn toespraak stelde Xiang drie hervormingen voor: belastinghervorming, politieke hervorming en nationale hervorming. Deze waren duidelijk bedoeld als suggesties voor de autoriteiten ter gelegenheid van de veertigste verjaardag van China’s economische programma voor ‘hervorming en opening’.

Maar degenen die hopen dat de partij 40 jaar na de eerste ronde, de hervormingen zal oppakken, zullen waarschijnlijk van een koude kermis thuiskomen. Ongeacht wie vandaag de partij runt, het is onmogelijk om terug te keren naar het tijdperk van Deng Xiaoping, de CCP-leider die in 1978 de economische hervormingen heeft ingezet. In feite zijn de zaden van de mislukking die we nu zien geplant bij de start van de hervormingen van Deng.

Die hervormingen begonnen direct na het einde van de Culturele Revolutie. Bijna elk aspect van de economische ontwikkeling moest van de grond af worden opgebouwd en er was nergens een duidelijk beleid te vinden. De twee belangrijkste en bekendste beleidslijnen waren simpelweg “beperkingen verlichten” en “de rivier oversteken door op de tast de stenen te vinden”.

Inmiddels is er wel consensus over het feit dat de hervormingsbeweging dood is, met als enige overgebleven discussiepunt nog de exacte datum van zijn ondergang. Sommigen zeggen dat het voorbij was in 1989, na het bloedbad op het plein van de Hemelse vrede. In een andere verklaring wordt 20 jaar later geopperd, in 2008 of 2009.

Er zijn mensen die zeggen dat de hervorming “levend” was tot na 1989, toen het werd verplaatst om de macht van de Partijelite te dienen. Maar de studenten die werden neergeschoten op het plein protesteerden al tegen de machtige corruptie en privileges binnen de hervormingen.

Zelfs in de vroegste ontwikkelingen van de late jaren zeventig en vroege jaren tachtig, toen men oprecht over hervorming sprak, moeten we nog steeds overwegen wat er dan werd veranderd.

De hervorming begon op het platteland, in het kleine dorpje Xiaogang in de provincie Anhui. Achttien dorpelingen ondertekenden een contract op leven-en-dood om hun collectieve boerderij op te splitsen. Het document garandeerde dat als de dorpsleider werd gearresteerd, het hele dorp zou helpen om zijn kinderen te helpen opgroeien.

Hoe moedig van ze om weerstand te bieden aan de politieke druk waarmee ze worden geconfronteerd! Maar van wie kwam de druk? Het was de Communistische Partij. De hervorming op het platteland was niets anders dan het wegbreken van het juk van de partij. Hoe komt het dat de partij met de eer streek voor deze prestatie?

In de steden volgde de hervorming het model om sommige mensen eerst rijk te laten worden; dat wil zeggen, om de particuliere economie toe te staan ​​en de ontwikkeling daarvan mogelijk te maken. Deze vroege hervormingen in de steden en op het platte land waren niets anders dan het terugdraaien van de ‘drie belangrijke transformaties’ van de communistische heerschappij voor de hervormingsperiode. Waaronder de socialistische transformatie van de landbouw, handwerk en de kapitalistische industrie en handel.

Deze “prestaties” waren de uitroeiing van privé-eigendom, terwijl de hervorming en opening een gedeeltelijk herstel van privé-eigendom was. Waarom zouden beide worden beschouwd als de verworvenheden van de CCP, terwijl het gewoon beter zou zijn geweest om nooit aan de socialistische hervormingen te zijn begonnen?

Latere hervormingen zijn bijvoorbeeld de hervorming van staatsbedrijven als onderdeel van de toetreding van China tot de WTO, wat als neveneffect had dat een groot aantal werknemers hun baan verloren, terwijl de staatseigendommen naar de elites verschoven tegen prijzen, die als crimineel bestempeld kunnen worden. Andere “hervormingen” zijn die in het onderwijs, gezondheidszorg en huisvesting.

In communistische propaganda verwijst de term ‘drie grote bergen’ naar het onderdrukkende imperialisme, feodalisme en de kapitalistische bureaucratie waarvan de CCP beweerde het Chinese volk te hebben bevrijd. Tegenwoordig worden onderwijs, gezondheidszorg en huisvesting op grote schaal bespot als de nieuwe ‘drie grote bergen’.

Partijfunctionarissen van het landelijke tot het lokale niveau lijken een speciale voorkeur te hebben voor “hervorming”, als het de CCP-elite ten goede komt. In die zin zijn alle functionarissen ‘reformisten’ en zijn er geen ‘conservatieven’.

De positieve aspecten van de economische hervorming van China zijn dat het de “oude samenleving” die bestond vóór de oprichting van het communistische regime gedeeltelijk heeft hersteld en dat het buitenlandse technologie en managementmethoden heeft ingebracht. Maar er is nooit enige échte politieke hervorming van betekenis geweest, en dus zijn er nooit reformisten geweest.

Sommige mensen denken dat de afschaffing van levenslang leiderschap en de oprichting van “collectief leiderschap” politieke hervorming vormden, maar toch kon het bloedbad op het plein van de Hemelse Vrede gebeuren. En de wrede vervolging van Falun Gong die al 19 jaar duurt, begon onder de “collectieve leiding” van Jiang Zemin en zijn fractiegenoten. Welke toestand er ook was, de CCP heeft haar cyclische patroon van periodieke mensenrechtenschendingen nooit gecorrigeerd.

De geschiedenis van de heerschappij van de Communistische Partij zit vol van dit soort tragedies. De Lushan-conferentie van 1959 corrigeerde de ‘linkse neiging’ niet, van de desastreuze ‘Grote sprong voorwaarts’ campagne, het werd zelfs nog erger, er stierven nog eens 20 miljoen mensen de hongerdood, na de ideologische aanval van Mao Zedong op de ‘rechtsen’.

Onder Deng’s ‘Vier Kardinale Principes’ die de politieke alleenheerschappij van de CCP en het Marxisme herstelden, waren de liberaliserende tendensen gedoemd en werden reformistische leiders zoals Hu Yaobang en Zhao Ziyang gezuiverd. Het historische patroon laat zien dat er iets in de aard van de CCP zit dat echte hervorming onmogelijk maakt.

Vandaag staat de CCP voor een ideologisch en theoretisch dilemma in elk aspect van haar bestaan, van politieke economie tot diplomatie. Dit is een onvermijdelijk gevolg van de vier decennia van gedeeltelijke hervorming, die alleen met grote interne tegenstellingen plaatsvond. Geen enkele hervorming kan met succes worden geïmplementeerd als het de bedoeling is om de macht van de partij te redden.

Opiniestuk door Heng He

Geplaatste opiniestukken vertegenwoordigen niet per definitie de mening van de redactie. 

 

 
SOORTGELIJKE ARTIKELEN