Xi-Trump ontmoeting bij G20 zal een strijd zijn tussen onverenigbare systemen

Analyse

De geplande ontmoeting tussen president Donald Trump van de Verenigde Staten en de Chinese leider Xi-Jinping bij de Groep van 20 (G-20) top in Argentinië kan de enige kans zijn voor de twee landen om het huidige handelsconflict te beslechten.

De spanningen zijn geëscaleerd tot een punt waar geen terugweg mogelijk is. Trump is voornemens door te gaan met zijn plan om invoerrechten te heffen op alle Chinese import, als Peking zijn handelspraktijken niet verandert. De Amerikaanse regering heeft onlangs extra maatregelen getroffen, zoals het opleggen van een exportverbod en het juridisch vervolgen van de Chinese chipproducent Fujian Jinhua, om China te straffen voor de diefstal van intellectueel eigendom.

Trump gaf aan niet toe te zullen geven.

“Ik ben goed voorbereid [voor de G-20 onderhandelingen], ik heb me er mijn hele leven al op voorbereid”, vertelde hij afgelopen week aan verslaggevers.

Chinese autoriteiten hebben enige concessies gedaan in de aanloop naar de G-20 top, zoals het toestaan aan de Duitse verzekeraar Alianz om een geheel in buitenlandse handen zijnde dochteronderneming in China op te zetten. Zij lijken bereid te onderhandelen.

Het logo van Duitse verzekeraar Allianz staat op het kantoorgebouw in Berlijn op 23 februari, 2010. (Sean Gallup/Getty Images)

Maar terwijl de Verenigde Staten proberen te onderhandelen over een uitkomst die het Amerikaanse volk ten goede kan komen en tegelijk eerlijke handel mogelijk kan maken, is de Chinese Communistische Partij alleen geïnteresseerd in het behoud van haar macht.

Het Chinese regime bevindt zich in een crisis. Een vertraagde interne groei – verergerd door de Amerikaanse heffingen die ertoe hebben geleid dat de aandelenmarkten zijn gedaald en dat fabrikanten hun productie uit China halen – drukt op de economie van het land.

Maar met de autoritaire heerschappij van het regime die een verstikkende controle op elk aspect van het leven van de burger plaatst, is de enige manier waarop de Communistische Partij publieke ontevredenheid kan onderdrukken en haar heerschappij kan rechtvaardigen, het laten groeien van de economie. De partij kan dan verantwoordelijkheid opeisen voor de welvaart van het land en de mensen.

Geconfronteerd met grote groeiende economische problemen die haar legitimiteit bedreigen, kan het Chinese regime ervoor kiezen toe te geven; maar ook dat zou slechts een tactiek zijn die haar eigen belangen zou blijven dienen.

China’s eigen consumentenmarkt kan op zichzelf geen groei stimuleren. Een enorm deel van de bevolking blijft arm of kan net de eindjes aan elkaar knopen.

Het Chinese regime heeft de wereldmarkt nodig – inclusief buitenlandse investeringen en de exportvraag – om zijn rijkdom te behouden. Na de toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) opende China zijn markten voor buitenlandse investeringen. Het werd een productiereus met de grootste exportvolumes ter wereld. Hierdoor kon de levensstandaard verbeteren en er een soort middenklasse ontwikkelen. De Chinese Communistische Partij kan beweren dat het land nu een supermacht is geworden.

Maar het communistische DNA van Peking en zijn historische staat van dienst bij internationale onderhandelingen wijzen erop dat China niet echt open staat voor het omarmen van het westerse economische model.

Geschiedenis bij WTO

Aan het eind van de jaren negentig, waren er onderhandelingen gaande over de toetreding van China tot de WTO. De Verenigde Staten en andere leden maakten een lijst van verplichtingen voor China om zich aan te houden en zo markthervormingen door te voeren. Dit deden ze in de hoop dat liberalisering van de economie het land zou stimuleren een meer open en vrije samenleving te worden.

Het Chinese regime was niet van plan dit te doen, maar om de toetreding van China veilig te stellen, zei voormalig premier Zhu Rongji: “regels staan vast, maar mensen zijn flexibel”. Peking bestudeerde de regels om de mazen in de wet te vinden.

Een jong Chinees stel loopt langs een billboard om China’s lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) te promoten, in een straat in Peking op 17 juli 2001. (GOH CHAI HIN / AFP / Getty Images)

Tot op de dag van vandaag bestuderen ambtenaren in Peking westerse economische modellen en wetten. Niet om zich echt aan hen aan te passen, maar om ze uit te buiten voor de vooruitgang van de partij.

Het industriële plan “Made in China 2025” is bijvoorbeeld gebaseerd op het Duitse “Industry 4.0”. Het is een poging China om te vormen tot een hightech productie-grootmacht die in staat is marktaandeel te winnen ten koste van internationale concurrenten. Het opgelegde plan vanuit Peking haalt alles uit de kast om technische knowhow te krijgen middels cyberaanvallen, het opkopen van buitenlandse bedrijven en getalenteerde ingenieurs en wetenschappers uit het buitenland weg te kapen.

Schaamteloos heeft het Chinese regime zijn WTO-verplichtingen overtreden door subsidies te verlenen aan binnenlandse industrieën, staatsbedrijven te ondersteunen, en beleid door te voeren dat buitenlandse bedrijven beperkt – zoals het onder druk zetten van buitenlandse bedrijven om hun IP (intellectuele eigendom) over te dragen aan binnenlandse joint ventures, en het invoeren van een limiet op buitenlandse eigendom.
China kan besluiten zich nu open te stellen door het nemen van een paar maatregelen en zo aan te sluiten bij de enige mogelijkheid tot legitimering van de partij.

Maar het regime heeft keer op keer bewezen dat het zich niet aan haar beloften houdt.

Neem bijvoorbeeld de cyberovereenkomst die in 2015 werd ondertekend door de voormalige Amerikaanse president Barack Obama en Xi met de belofte geen ‘commerciële cyberspionage’ tegen elkaar te ondernemen. In een rapport dat in september werd gepubliceerd door een denktank, het Australian Strategic Policy Institute, bleek dat China niet met dergelijke aanvallen was gestopt, maar zich bezighield met meer gerichte, geavanceerdere aanvallen die moeilijker op te sporen waren.

“Peking was nooit van plan te stoppen met commerciële spionage. Ze waren alleen van plan te stoppen met betrapt te worden”, zei een veiligheidsonderzoeker in het rapport.

Steun van Chinese burgers

Naar aanleiding van berichten over een golf van staatsbedrijven die activa opkopen van particuliere bedrijven; mandaten die eisen dat Partijorganisaties in private bedrijven worden gevestigd; en leidinggevenden bij grote conglomeraten die ontslag nemen, en gevangen worden gezet of door de Chinese autoriteiten doorgelicht worden, zijn veel ondernemers en managers uit de private sector nerveus over de toenemende inmenging door de staat.

Vele hopen dat de harde aanpak van Trump, China zal dwingen echt hervormingen door te voeren en af te zien van beleid dat bedrijven in staatseigendom begunstigt, en particuliere ondernemingen tegenwerkt.

Zoals China-analist Chen Pokong zei in een recente online presentatie, zijn er Trump-fans op het vasteland van China – van meer vrijzinnige partijfunctionarissen tot bedrijfseigenaren – die hopen dat Amerikaanse druk het tij van verstikkende partijcontrole zal keren.

Een Chinese blogger met de naam ‘Een zwaard snijdt door zwevend stof’, gebruikte een voorbeeld uit de oude Chinese geschiedenis om Trump te smeken de juiste houding aan te nemen in de G-20-onderhandelingen.
Xiang Yu, een machtige krijgsheer, had gepland zijn rivaal tijdens een banket te vermoorden, maar besloot op het laatste moment zijn leven te sparen. Die beslissing liep verkeerd af. De rivaal, Liu Bang, viel later zijn territorium binnen en verenigde China onder de Han-dynastie. Beschaamd door zijn nederlaag pleegde Xiang zelfmoord tijdens het laatste gevecht.

De blogger benadrukte de historische allegorie en schreef: “President Trump, maak in Argentinië, alsjeblieft de klus af die Xiang Yu niet kon.” Met andere woorden, geef niet toe aan de Chinese Communistische Partij.

Door Annie Wu

Volg Annie op Twitter: @annieeenyc

 
SOORTGELIJKE ARTIKELEN