Zorg dat de geest het lichaam niet saboteert 

Meditatie heeft een biochemische invloed die de immuun functie kan verbeteren

In een paar maanden tijd is de wereld in een wereldwijde pandemie beland. Naarmate het aantal doden, schandalen en sociale beperkingen toeneemt, is het voor iedereen een raadsel wat er gaat gebeuren.

Het gevoel van onzekerheid kan stressvol en eng zijn, en zelfs woede oproepen. Deze gevoelens zijn een natuurlijke reactie op een crisis. Maar als we ze laten woekeren, kunnen ze een tol eisen van ons immuunsysteem op het moment dat we die het hardst nodig hebben. Sinds het begin van de jaren 2000 hebben enkele honderden onderzoeken aangetoond dat mensen met chronische stress kwetsbaarder zijn voor infecties.

Hoe kunnen we onze angst op betrouwbaar wijze beteugelen? In plaats van te zoeken naar afleidingen van buitenaf – zoals het voortdurend scannen van het nieuws en onze zwakheden bevredigen om het aan te kunnen – kunnen we overdenken dat de ware gemoedsrust alleen van binnenuit kan komen.

Een inwoner van Montana en moeder, Rene Nazelrod, gelooft dat meditatie niet alleen ons lichaam kan genezen, maar de hele planeet. Met een dochter die in Japan woont, een zoon die naar Californië is verhuisd en een oudere moeder met kanker, geeft Nazelrod toe dat er momenten van paniek zijn en maakt zij zich zorgen over de gevolgen van de pandemie voor haar familie. Ze zegt dat meditatie haar innerlijke chaos temt, en ze moedigt iedereen aan om zich bij haar aan te sluiten voor minstens één minuut per week.

Nazelrod’s instagram pagina, “The One Minute Movement” promoot de activiteit – een één-minuut meditatie elke vrijdag. Je hoeft je niet aan te melden, er is geen Zoom conferentie om aan mee te doen en geen dogma om te adopteren. Deelname is gratis en de tijdsbesteding is kort.

“Toen ik dit voor het eerst plaatste, waren er vrienden die ik lang niet gesproken had, die sms-ten: “Ik heb er niet alleen om vrijdag 5 uur aan gedacht, ik heb er de hele volgende dag aan gedacht”, zei Nazelrod.

Nazelrod mediteert al jaren. Het idee voor een collectieve meditatieminuut kwam bij haar op toen ze hoorde dat de basketbalwedstrijden werden afgelast.

“Ik keek vroeger met mijn man naar basketbal toen ik zwanger was van mijn zoon. Het raakte me echt. Denk aan de collectieve energie als je bij een basketbalwedstrijd bent. Je bent in de laatste minuut. Het is de laatste vrije worp. Je kunt de energie snijden met een mes. Ik dacht, we kunnen dat in de wereld doen door allemaal voor een minuut samen te komen en te beginnen met mediteren en bidden”, zei ze.

Hoewel het idee naïef en optimistisch lijkt, toont onderzoek aan dat meditatie kan helpen bij de chronische stress die wordt veroorzaakt door de collectieve paniek die zo velen op dit moment ervaren. De activiteit is misschien niet officieel aanbevolen, maar wetenschappers hebben aangetoond dat het onze geestelijke en lichamelijke gezondheid kan verbeteren.

Hoewel meditatie meestal wordt gezien als een activiteit van de geest, kan het ook helpen ons lichaam te versterken, door middel van stressvermindering, wat leidt tot een beter functionerend afweersysteem. Verschillende studies in de afgelopen decennia suggereren dat meditatie veel van de symptomen die veroorzaakt worden door chronische stress, zoals depressie, angst, pijn en slapeloosheid, kan verlichten.

In een evaluatie uit 2017, gepubliceerd in het tijdschrift Frontiers in Immunology, werd vastgesteld dat meditatie en ander geest-lichaam activiteiten de ziekte veroorzakende moleculaire reacties in ons DNA, daadwerkelijk kunnen “omkeren”.

Nogmaals, stress is de kern van dit proces. Wanneer mensen worden blootgesteld aan een stressvolle gebeurtenis, wordt hun vecht- of vluchtreactie geactiveerd. Dit verhoogt de productie van een molecuul genaamd nucleaire factor kappa B (NF-kB), die regelt hoe onze genen tot uiting komen.

NF-kB activeert genen om eiwitten te produceren die cytokinen worden genoemd en die ontstekingen op cellulair niveau veroorzaken. Deze reactie is nuttig als een kortstondige vecht- of vluchtreactie. Maar wanneer stress chronisch wordt, kan het leiden tot een hoger risico op kanker, versnelde veroudering, pijn en depressie.

Onderzoekers hebben vastgesteld dat mediterenden het tegenovergestelde effect vertonen – een daling van de productie van NF-kB en cytokines. Dit leidt tot een omkering van het ontstekingsbevorderende gen-expressiepatroon en een risicovermindering op ontstekingsziekten.

Meditatie laat “een moleculaire handtekening achter in onze cellen, die het effect dat stress of angst op het lichaam zou hebben omkeert door de manier waarop onze genen tot uitdrukking komen te veranderen”, zegt Ivana Buric, de hoofdonderzoeker van het Brain, Belief, and Behaviour Lab in Coventry University’s Centre for Psychology, Behaviour, and Achievement, in een publicatie.

Sommige studies hebben aangetoond dat gebed – een soort meditatie met intentie – ook psychologische en sociale voordelen heeft.

“Ik begrijp dat er sceptici zijn die zullen zeggen, ‘als dit morgen het coronavirus niet geneest, dan heeft het niet gewerkt.’ Nou, we weten niet precies wat het doet”, zei Nazelrod. “Waarom kunnen we niet gewoon iets goeds doen los van de uitkomst?”

Meditatie staat al eeuwenlang bekend als goed voor lichaam en geest, maar het wetenschappelijke begrip van hoe het werkt blijft duister. Sommigen suggereren dat de kracht van meditatie slechts het resultaat is van het placebo-effect – het idee dat simpelweg het geloven zal resulteren in een zekere mate van welzijn.

Medicijnmakers zien het placebo-effect meestal meer als een statistisch ongemak dan als een daadwerkelijk voordeel, maar het onderzochte fenomeen op zich heeft in gepubliceerd onderzoek aangetoond dat het een groot genezingspotentieel heeft.

“Laten we dat geloof naar onszelf en de wereld keren”, zei Nazelrod.

Hoe doe je het?

Meditatie is gewoon een methode om de geest te kalmeren. Het idee is dat als je geest helder en tevreden is, je betere keuzes zult maken en niet op een onrustige en reactieve manier met het leven zult omgaan.

Het is in feite het tegenovergestelde van wat adverteerders en sommige politici doen wanneer ze proberen je boos te maken over iets of je naar iets te laten verlangen; of het nu gaat om het ontmoedigen van het stemmen op de andere man, of het kopen van dat geweldige nieuwe product dat zogenaamd je leven zal veranderen.

Je hebt geen onderzoek nodig om te zien dat hoe kalmer mensen blijven in een crisis en helder kunnen blijven denken, hoe beter het is voor de wereld. Toch kan mediteren voor de eerste keer dom, onhandig en intimiderend lijken. Hoe moet je zitten? Waar moet je dan aan denken? Wat als je geest niet stopt met rennen?

Nazelrod biedt een eenvoudige techniek voor beginners: concentreer je op je ademhaling, en concentreer je op het vertragen ervan.

Aangezien het doel van meditatie een rustige geest is, denk je misschien dat het beter is om het te leren in een moment van rust, waar je niet zo hard hoeft te werken om de zeurende zorgen die je innerlijke dialoog kunnen besmetten te overwinnen. Maar experts zeggen dat het tegenovergestelde waar is. Volgens psychoanalyticus en boeddhistisch meditatieleraar Dr. Pilar Jennings biedt de crisis een unieke kans om naar binnen te keren. Jennings zal later dit jaar een les aanbieden over het omgaan met angst in een tijd van crisis.

“Eén van de interessante dingen van een intense ervaring is dat het vaak mensen inspireert die niet eerder een bewuste interesse in spiritualiteit hadden, een nieuw verlangen te ontwikkelen naar een gevoel van betekenis en een toevluchtsoord”, zegt Jennings.

“Het komt terug op een oude wijsheid dat er geen atheïsten zijn in een gevaarlijke situatie. Als het lijden intens genoeg wordt, zullen die zeer diepe lagen van de psyche die aandringen op zingeving, aan de oppervlakte komen. Mensen beginnen zich af te vragen: Waar gaat dit leven over? Hoe heb ik het geleefd? Wie is er echt voor mij?”

Als er angst en zorgen opkomen, zegt Jennings dat je ze niet moet proberen te onderdrukken. Kijk er gewoon naar. Ze zegt dat als mensen ruimte kunnen maken voor deze gevoelens in plaats van te proberen ze uit te roeien, hun geest opnieuw wordt gekalibreerd en begint te ontspannen.

“Proberen om van die gevoelens af te komen wakkert zaken aan zoals verslavingen, eetbuien en overmatig drinken”, zei ze.

Sommige meditatiepraktijken zijn gebaseerd op ademhalingsoefeningen, zingen, drummen of een andere techniek om je in de stemming te krijgen. Een betrouwbaar pad naar stilte waar iedereen een beroep op kan doen is de natuur.

Jennings zegt dat mensen naar de natuur kunnen kijken voor meditatiebegeleiding, omdat het je bewust maakt dat je deel uitmaakt van een grotere werkelijkheid die veel meer is dan één van je individuele problemen of zorgen.

“En dat is een opluchting”, zei ze. “Het is een beetje contra-intuïtief, omdat we vaak denken dat als we stoppen met ons zorgen te maken over onszelf, alles uit elkaar zal vallen. Maar als we die ongerustheid kunnen kalmeren, en dat gaat heel gemakkelijk als we naar een mooi water staren of in een park lopen, is er een gevoel dat we deel uitmaken van de natuurlijke wereld.

“En natuurlijk gaat de wereld verder zonder ons.”

Een ander nuttig aspect van de natuur bij het begeleiden van de reis naar binnen is dat het de zaken vertraagt. Het afstemmen op de golven, het ruisen van de bladeren door de wind of het gezang van een vogel kan een balsem zijn voor de onrustige geest. Als we ons overgeven aan het ritme van de natuur, worden we opmerkzamer, omdat er minder druk is. We kunnen dingen overdenken op een manier die ons dagelijks ritme misschien niet toelaat.

“Het hele zenuwstelsel begint zich meer geordend te voelen”, zei Jennings.

Deze lessen uit de natuur weerspiegelen hetzelfde thema dat in de meeste spirituele tradities voorkomt: zelftranscendentie. Hoewel meditatie begint met een reis naar binnen, leidt het vaak tot ideeën over wat we kunnen doen om het lijden van anderen te verlichten en de wereld een betere plek te maken.

“Het gaat om het gevoel in een grotere realiteit te komen die helpt die greep op het zelf los te weken. Deze situatie biedt mensen veel mogelijkheden om dienstbaar te zijn en zich te oriënteren op het collectief”, zegt Jennings.

Angst heeft daarentegen een isolerende werking.

Als we ons kunnen verbinden met het grotere geheel van het leven, heeft dat natuurlijk een positief effect op ons humeur en ons welzijn. Terwijl de huidige fysieke afstandsvereisten onze mogelijkheden tot verbinding beperken, zegt Nazelrod dat we nog steeds op een zinvolle manier kunnen samenkomen.

“Ongeacht onze geloofsstructuur, we kunnen ons verenigen”, zei ze. “We moeten ons met elkaar verbinden. We moeten ons verbinden met onze omgeving. We moeten ons verbinden met onze wereld. En de enige manier om dat te doen is om ons weer met onszelf te verbinden.”

Manieren van medeleven

Het is moeilijk te zeggen wat er kan gebeuren als mensen een minuut lang samenkomen in meditatie. Maar je kunt op kleine schaal voordelen beginnen te zien. Hoe meer je mediteert, hoe beter je op andere vlakken van je leven die kalme maar gefocuste mentaliteit kunt toepassen, zelfs in tijden van crisis. Als gevolg daarvan heb je waarschijnlijk meer geduld met je buren, vreemden, vrienden, familieleden of iedereen die je tegenkomt die geïrriteerd of overstuur is.

In plaats van te proberen direct advies te geven over wat te doen en hoe het te stoppen, stelt Jennings voor om gewoon te luisteren naar wat ze zeggen.

Hetzelfde principe geldt voor jezelf. Als je van streek raakt, of slechte beslissingen neemt omdat je reageert uit angst of boosheid in plaats vanuit rationaliteit, maak jezelf dan geen verwijten of probeer het niet te verdoezelen. Haal in plaats daarvan diep adem, en observeer het gewoon. Dit maakt het veel makkelijker om het te laten gaan.

“Oefen wat zelfcompassie”, zei Jennings. “Eigenlijk is het een sociale daad op dit moment, want het zal een domino-effect hebben op het hebben van medeleven voor anderen.” 

Door Conan Milner

Volg Conan on Twitter: @ConanMilner

 

 
SOORTGELIJKE ARTIKELEN